Chiến lược cung cấp vốn từ cho trẻ chậm nói
Hỗ trợ tại nhà giúp củng cố ngôn ngữ giao tiếp. Trung tâm VH chia sẻ các chiến lược: cho trẻ lựa chọn, nói từng ít một, nói chậm rõ ràng, nhấn mạnh từ khóa và dùng học cụ trực quan.
Tác giả: Trung tâm VH

Trong hành trình hỗ trợ trẻ phát triển ngôn ngữ, ngoài các buổi can thiệp chuyên sâu tại trung tâm, thì việc hỗ trợ tại nhà đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp củng cố và phát triển kỹ năng giao tiếp trong môi trường quen thuộc. Dưới đây Trung tâm VH chia sẻ với ba mẹ chiến lược cung cấp vốn từ, hỗ trợ phát triển ngôn ngữ giao tiếp tại nhà cho trẻ.
Chiến lược cho trẻ quyền lựa chọn
Thay vì cung cấp đầy đủ cho trẻ ngay khi trẻ chưa có nhu cầu, hoặc ép trẻ làm theo ý bạn muốn, hãy cho trẻ quyền lựa chọn. Điều đó giúp trẻ chủ động, tự giác hoàn thành những yêu cầu, nhiệm vụ của bản thân, cũng tạo động lực, hứng thú để thu hút trẻ tham gia, chia sẻ cùng ba mẹ.
Ví dụ như đến giờ uống sữa, ba mẹ hãy cầm một ly nước và một ly sữa trước mặt trẻ và hỏi trẻ: “Con muốn uống nước hay uống sữa”, ngay khi trẻ với lấy ly nước hoặc sữa ba mẹ có thể nhắc lại để trẻ ghi nhớ: “con uống sữa”. Tương tự như vậy, ba mẹ cũng có thể hỏi trẻ con ăn cơm hay ăn bánh, con mặc áo đỏ hay áo xanh, con chơi xe ô tô hay máy bay.
Chiến lược nói từng ít một
Khi trò chuyện cùng trẻ, hãy nói từng ít một để trẻ hiểu từng chút. Khi đưa nhiệm vụ cho trẻ hãy đưa từng nhiệm vụ nhỏ một, đừng đưa quá nhiều yêu cầu. Cùng với đó, đưa hướng dẫn hãy đưa từng ít một, gắn liền với những hình ảnh, hoặc thao tác cử chỉ để trẻ dễ dàng nắm bắt và thực hiện. Ví dụ như khi trẻ đánh răng, ba mẹ hướng dẫn con từng bước một đầu tiên là con lấy bàn chải đánh răng nha, “lấy bàn chải”, sau đó “Nặn kem” đến khi bé hoàn thành việc đánh răng. Như vậy sẽ giúp con hiểu và hình dung được các việc cần làm một cách dễ dàng nhất.
Chiến lược nói chậm, rõ ràng
Khi trò chuyện cùng trẻ hãy nói chậm, rõ ràng, lặp đi lặp lại để trẻ có cơ hội nghe hiểu, ghi nhớ. Cùng với đó, ba mẹ nên cho trẻ thời gian để trẻ có thời gian xử lý thông tin và phản hồi. Khi trẻ muốn nói hãy khuyến khích trẻ, thể hiện ánh mắt, cử chỉ mong chờ trẻ nói. Nếu trẻ chưa nói, hãy mớm lời cho trẻ, đừng ép trẻ.
Chiến lược nhấn mạnh
Được hiểu là khi trò chuyện với trẻ, ba mẹ hãy cố gắng để dùng những từ ngữ gần gũi với trẻ, dễ hiểu. Ba mẹ hãy nhấn mạnh vào những từ chính, để trẻ có thể nắm bắt được từ khóa hiểu, xử lý và phản hồi phù hợp. Cùng với đó, những từ mới, từ lạ với trẻ ba mẹ cũng cần nhấn mạnh và lặp đi lặp lại để trẻ nghe và ghi nhớ. Ví dụ: trong quá trình cung cấp từ cho trẻ ba mẹ đưa quả chuối ba mẹ muốn trẻ lặp lại từ chuối hoặc quả chuối.
Chiến lược sử dụng hình ảnh, học cụ trực quan, cử chỉ
Khi trò chuyện với trẻ, hãy sử dụng thêm những hình ảnh, học cụ trực quan. Ở giai đoạn này trẻ có trí nhớ hình ảnh rất tốt, trẻ cũng phát triển tư duy trực quan hành động, và cũng ở giai đoạn này là giai đoạn hoạt động vui chơi, hành động với công cụ là hoạt động chủ đạo để phát triển tâm lý lứa tuổi. Vì vậy, để trẻ có thể hứng thú tham gia hoạt động giao tiếp cần thiết phải sử dụng học cụ trực quan như đồ dùng đồ chơi với đa dạng các chất liệu từ gỗ, nhựa, giấy… đa dạng cấu tạo như mô phỏng âm thanh, ánh sáng, … và ở đa dạng chủ đề như phương tiện giao thông, con vật, rau củ, trái cây…. Ví dụ muốn dạy cho trẻ quả táo ba mẹ sử dụng hình ảnh thẻ có quả táo, đưa trẻ đi siêu thị cho trẻ quan sát quả táo, hoặc cha mẹ cho trẻ chơi các mô hình lắp ghép quả táo.
Đồng hành và hỗ trợ phát triển ngôn ngữ cho trẻ chậm nói là một chặng đường dài, cần có nhiều sự kiên nhẫn tỉ mỉ, có chiến lược phù hợp. Mong rằng bài viết trên sẽ chia sẻ phần nào với ba mẹ về những kiến thức trên chặng đường ấy.
Tác giả: Trung tâm VH
Cần tư vấn thêm về con?
Trung tâm VH đồng hành sàng lọc, đánh giá và can thiệp cá nhân hóa theo năng lực từng trẻ.